مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

249

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

نان قطايف « 1 » غليظ است . طبع را ببندد . نان برنج سرد و خشك است « 2 » . رودگانى را غذا دهد . طبع را ببندد و دير گوارد . « 3 » . نان جو سرد است . بهترين آن باشد كه از جو نو پخته باشند . طبع را ببندد و غدا اندك دهد . نىشكر « 4 » گرم و تر است « 5 » . سينه را سود دارد و بول براند و باد انگيزد . نمك گرم و خشك است در درجه دوم . زداينده است . تشنگى آورد و معده سرد را سود دارد « 6 » . باب الواو وج « 7 » گرم و خشك است در اول درجهء دوم « 8 » . آواز را صافى كند و « 9 » بهق و برص را سود دارد . ورق رز « 10 » ؛ خائيدن آن بن دندان را « 11 » سخت كند . درد سرگرم را سود دارد « 12 » . ورق سرو قابض است . در گرمى و سردى معتدل است . خاكستر آن سوختگى را سود دارد . ورق بلوط سرد و خشك است . ريشهاى كهن « 13 » را سود دارد . ورق كنجد « 14 » بكوبند و موى بدان بشويند ، دراز گرداند و سپوسه « 15 » از « 16 » سر ببرد .

--> ( 1 ) . قطايف : جمع قطيفه ، خميرى كه آن را نازك كنند و در ميان آن مغز بادام و مانند آن گذارند و بجوشانند . سپس شيرين كنند ؛ لوزينه ( فرهنگ لاروس ) . ( 2 ) . س : - نان قطايف . . . است . ( 3 ) . س : رودگانى را و غذا بسيار و دير گوارد . ( 4 ) . س : نمك . ( 5 ) . م : + سرفه . ( 6 ) . س : - نمك . . . دارد . ( 7 ) . وج : به فتح اول ، به فارسى اكير تركى نامند و آن بيخ نباتى است كه در آبها برويد و سوسن زرد گويند . برگش از برگ نرگس درازتر و عريضتر و با خشونت و انبوه و ساقش بلند و گلش شبيه به سوسن آزاد كه زنبق باشد . ( حواشى برهان قاطع ) . ( 8 ) . م : دوم . ( 9 ) . م : - و . ( 10 ) . م : + درد سر گرم را سود دارد . ( 11 ) . م : - را . ( 12 ) . م : - درد سر . . . دارد . ( 13 ) . م : قديم . ( 14 ) . م : + سرد و تر است . ( 15 ) . سپوسه : سپيده‌هايى كه گاه شانه كردن از سر ريزد ( لغتنامه ) . ( 16 ) . م : - از .